Wanneer het financieel niet goed gaat met uw onderneming, ontstaat vaak niet alleen zakelijke maar ook persoonlijke spanning. Veel ondernemers vragen zich af: loop ik als bestuurder straks zelf risico?
Gelukkig leiden financiële problemen niet automatisch tot aansprakelijkheid van de bestuurder voor de schulden van de onderneming. Wel kunnen er aansprakelijkheidsrisico’s ontstaan door onwetendheid of door te laat handelen. Door op tijd in actie te komen, kunt u veel risico’s beperken of zelfs voorkomen.
In deze blog sta ik stil bij enkele aandachtspunten voor het voorkomen van bestuurdersaansprakelijkheid bij een dreigend faillissement van een besloten vennootschap.
Bestuurdersaansprakelijkheid is geen automatisme
Een faillissement of ontbinding van een besloten vennootschap maakt een bestuurder niet automatisch aansprakelijk voor schulden. Een bestuurder dient een “persoonlijk ernstig verwijt” te kunnen worden gemaakt of er moet sprake zijn van “kennelijk onbehoorlijk bestuur”. Er is sprake van een vrij hoge drempel: niet elke verkeerde (ondernemers)beslissing levert aansprakelijkheid op. Van een persoonlijk ernstig verwijt is pas sprake wanneer een bestuurder zó onzorgvuldig handelt dat hem of haar dat in redelijkheid persoonlijk kan worden aangerekend.
Wat u vooral niet moet doen als bestuurder
In de praktijk neemt het risico op bestuurdersaansprakelijkheid met name toe in de volgende situaties:
- selectieve betalingen in het zicht van faillissement
- het aangaan van nieuwe verplichtingen terwijl duidelijk is dat deze niet nagekomen kunnen worden
- structurele betalingsproblemen zonder actieve sturing of afwikkeling
- het laten oplopen van schulden in een feitelijk inactieve onderneming
Tot slot merk ik op dat bestuurders, ook wanneer een vennootschap geen (financiële) problemen kent, een boekhouding moeten bijhouden en jaarrekeningen moeten deponeren. Bij een schending van de boekhoud- en deponeringsplicht wordt er in het geval van een faillissement vermoed dat de bestuurders de vennootschap “kennelijk onbehoorlijk hebben bestuurd”. Hoewel dat niet per definitie betekent dat u als bestuurder in zo’n geval aansprakelijk bent, helpt deze omstandigheid u doorgaans niet. Door het bewijsvermoeden staat u als bestuurder op achterstand.
Hoe je de risico’s kunt beperken
Om het risico op bestuurdersaansprakelijkheid te verkleinen is het verstandig om de beslissingen die u neemt goed vast te leggen en om transparant te communiceren. Verder is het aan te raden om verschillende scenario’s tegen elkaar af te wegen:
- Kan de onderneming verder op de huidige voet?
- Moet er een herstructurering plaatsvinden?
- Is het beter om naar een bedrijfsbeëindiging toe te werken?
Het afwegen van deze scenario’s is zelden eenvoudig en vraagt niet alleen financieel, maar ook juridisch inzicht, met name waar het gaat om mogelijke aansprakelijkheid als bestuurder. Juist in deze fase kan een onafhankelijke blik helpen om de juiste volgorde en timing te bepalen. Over de mogelijke vervolgstappen voor u en uw onderneming wissel ik graag met u van gedachten. Een kort kennismakingsgesprek kan vaak al helpen om duidelijkheid en rust te creëren en de eerste risico’s in kaart te brengen. Hoe eerder u vraagt om advies, hoe meer opties u nog heeft om uw risico’s te beperken. Bij twijfel over de juiste aanpak, is het verstandig vroegtijdig contact op te nemen:
- Tijdens kantooruren ben ik bereikbaar onder nummer 050 – 314 0840
- Of stuur mij een e-mail via homan@boutadvocaten.nl
De meest gemaakte fout van ondernemers in zwaar weer
Een valkuil voor veel ondernemers is dat het in hun aard ligt om alles zelf op te willen lossen. Dat begint in sommige gevallen al bij de administratieverplichtingen waarvoor doorgaans beter een boekhouder ingeschakeld kan worden. Voor veel ondernemers is opgeven daarnaast geen reëel scenario. Ze blijven doorgaan terwijl ze eigenlijk weten dat de toekomst van hun onderneming realistisch gezien niet bestaat. Uit trots en angst voor reputatieschade wordt toch nog die ene laatste opdracht aangenomen, tegen beter weten in. Hoewel dat vaak begrijpelijk en in sommige gevallen zelfs bewonderingswaardig is, kan het gelet op aansprakelijkheidsrisico’s erg onverstandig zijn. Juist omdat deze reacties menselijk en begrijpelijk zijn, is het belangrijk om tijdig stil te staan bij de juridische gevolgen ervan.
